مبانی هنرهای تجسمی : رنگ در عکاسی
فقط با فیلم رنگی کار کردن کافی نیست. رنگی بودن تصویر برای خلق یک عکس زنده و گویا و متفاوت، سند نیست. رنگ باید دلیل و معنا داشته باشد و با خلاقیت و هدف شما در عکس رابطه داشته باشد.
چشمان ما در نورهای ضعیف و یا شدید رنگها را تمیز میدهد و حتی کنتراست و شدت تضاد آنها با یکدیگر را نیز میبینید فراموش نکنید فیلم و دوربین شما برای رسیدن به حد و امکان چشم شما حداقل سه برابر نور لازم دارند به عبارتی در عکاسی، بدون نور کافی، از رنگ خبری نیست.
ما اگر چند رنگ مختلف را کنار هم قرار بدهیم شدت و نوع رنگها را تفکیک شده از یکدیگر و به رنگهای طبیعی از یکدیگر تمیز میدهیم. در صورتیکه اگر شما چند رنگ متضاد را کنار هم داشته باشید و عکاسی کنید درصدی از رنگها در هم دیگر تداخل پیدا میکنند و طبیعی در نمی آید مثلاً اگر شما از خانمی که لباس سبز و روسری لیمویی روی سر دارد و رنگ صورت او نیز سفید-صورتی است، عکاسی پرتره از این خانم اشکالات زیر را در اسلاید رنگی یا در چاپ عکس رنگی بوجود میاورد: اگر رنگ سبز پیراهن او را درست کنیم روسری از زرد به سبز و پوست صورت او هم کبود خواهد شد و اگر رنگ روسری را دقیقاً لیمویی چاپ کنیم لباس او سبز چمنی روشن خواهد شد و رنگ صورتش هم مهتابیتر و سفیدتر خواهد شد. دویدن رنگها در یکدیگر در فیلمهای ارزان قیمت بیشتر است. در ضمن لنزهای ارزان قیمت که خاصیت اس.ام.سی ندارند نیز نمیتوانند رنگها را درست در بیاورند. با لنزهای اس.ام.سی و اسلاید با حساسیت حداکثر 100 آ.اس.آ و نور کافی، نه صد در صد ولی تا حد رضایت بخشی به رنگهای واقعی دست پیدا خواهید کرد.
عکاسی با نور روز بخاطر کلوین ثابت فیلم (5500 کلوین) فقط از 9 صبح تا 2 بعد از ظهر اعتبار دارد، در ساعات دیگر یا در هوای ابری و ارتفاعات و یا سایه و غیره حتماً رنگها تغییر خواهند کرد. آنچه در رنگ در عکاسی اهمیت دارند عبارتند از: 1- زمینه رنگ. 2- نوع سطح سوژه رنگی. 3- غلظت رنگ. 4- روشنی رنگ. 5- شدت نوری که به سطح رنگی میتابد. 6- نوع فیلم و دقت در داروی ظهور. سایه نیز نقش بزرگی در تغییر رنگ بازی میکند مثلاً اگر از یک سطح پارچه رنگی طوری عکاسی کنید که قسمتی از پارچه در زیر نور خورشید و قسمتی در سایه قرار گرفته باشد در عکس و اسلاید شما فقط روشنی و تیرگی دو قسمت نیست که بوجود میاید بلکه نوع رنگ نیز در دو قسمت کاملاً متفاوت خواهند شد؛ هر چه شدت کنتراست نور در یک سطح رنگی کمتر و یکنواخت باشد دو قسمت رنگشان بهم نزدیکتر و شبیهتر خواهد شد. این شدت تضاد در رنگهای مختلف کم و زیاد خواهند شد.
اگر از سوژهای عکاسی میکنید که حتماً باید رنگها را واقعی و نزدیک به حقیقت در بیاورید باید اولاً به تمام سطح رنگی نوری یکنواخت با قدرتهای مساوی از هر طرف بتابد، نوع هر چراغ هم یک شکل و حتیالامکان شدت آنها خیلی متفاوت نباشد. در ضمن بخاطر داشته باشید در رنگهای الوان و شلوغ و سوژههای رنگی خیلی اجق وجق از نظر رنگ، کار شما آسانتر است تا یک سطح یک دست پوشیده با رنگی ثابت و استاندارد. مثلاً در کپی از نقاشی آبرنگ که زمینه کاغذ شِکری رنگ است، احتمال دارد رنگها را درست در بیاورید ولی مسلماً کاغذ شما سفید شکری نخواهد شد بلکه قدری خاکستریتر و کثیفتر دیده خواهد شد که در تابلوهای رنگ روغن آنقدر توی ذوق نمیزند و آسانتر چاپ خواهد شد.
در هوای ابری و مخصوصاً در عکاسی در هوای مهآلود هر چه تغییرات کلوین و نور بالاتر باشد رنگ مه آبیتر و سردتر و هر چه قدرت نفوذ نور خورشید در مه بیشتر باشد رنگ مه صورتی یا حتی قهوهای و گرمتر خواهد شد. در اسلاید اگر رنگ دقیق و خاصی مورد نظر شما باشد باید کلوین-متر داشته باشید و محاسبه کرده و فیلتر سری 82 را برای آبیتر کردن (سردتر) و سری 81 را برای صورتی کردن (گرمتر) همراه داشته باشید اگر سوژه شما از نظر رنگ در شرایط کنتراست شدید رنگ باشد مثلاً یک تک درخت پاییزی مثلاً توسکا با برگهای زرد- قرمز و زمینهای از چمن یشمی هنگام عکاسی تمرین کنید تا حد کنتراست رنگ برگها با زمینه را بالا ببرید جذابتر میشود در ضمن دقت کنید کدام یک از سوژهها را ارجحیت بدهید مهمتر است و عکس شما زیباتر میشود. واقعیت این است که خانه آخر خلاقیت و تفکر شما است که باید در مورد شدت، نوع و کنتراست رنگها در یک عکس تصمیم بگیرید. باید به فراخور سوژه یا رنگهای نرم و هارمونی یا تند و شدید را انتخاب کنید. در مورد معماری و طبیعت از جدولهای کلوین و فیلتر استفاده کنید ولی در مورد پرتره یا اشیاء یا سوژههای تبلیغاتی انتخاب رنگها و زمینه پشت آنها و نحوه انتخاب مساحت رنگ و نور دست شما است، هر چه بیشتر تمرین کنید و به دقت تماشا کنید و روی رنگها بخصوص در کنار هم قرار دادن دو یا سه رنگ تجربه کنید. با عکسهای معمولی تفاوت پیدا کرده و رنگ در عکسهای شما هم معنی پیدا میکند و هم در جای درست قرار خواهند گرفت.
باید تمرین کنید و تجربه نمایید که برای عکسهای آرام و رمانتیک چه نور و چه رنگی ضروری است و برای عکسهای دینامیک و مهیج چه رنگها و چه کنتراستی بهتر است.
بطور مثال اگر یک لیوان کریستال با نوشیدنی نارنجی رنگ روی میزی که مثلاً رنگ لعابی قرمز دارد همه چیز در یک چنین صحنهای اهمیت دارد و با جزییترین تغییرات، زبان تصویر شما تغییر خواهد کرد اینکه ارتفاع شما نسبت به سطح میز کجا باشد؟ تا مساحت رنگ قرمز میز که پس زمینه شما در عکس است چقدر کوچک یا وسیع شود؟ فاصله شما از لیوان چقدر باشد و ازکل مساحت تصویر شما چقدر باید به لیوان تعلق پیدا کند که رنگ لیمویی و حتی فرم لیوان گویاتر شود؟ نور شما از کدام زاویه به لیوان و میز بتابد تا به انتخاب و خلاقیت شما لطمه نزند بلکه بر عکس به زیبایی تصویر کمک کند؟ آیا یک سایه بلند و شدید لیوان روی میز ضروری است و به فرم خدمت بیشتری خواهد کرد یا خیر؟ آیا بهتر است دوربین را پایین بیاوریم و به لب میز عمود شویم و مساحت قرمز میز را به صفر سانتیمتر نزدیک کنیم در عوض خورشید و آسمان غروب را پشت لیوان بیاوریم؟ دقت کنید چقدر تفاوت رنگ و تغییرات رنگ در یکایک ایدههای فوق وجود دارد و از کجا به کجا کشیده خواهید شد دهها ایده جدید دیگر اضافه شود مثلاً آیا یک سوژه سفید مثلاً یک نرگس یا یک عینک آفتابی کنار لیوان اضافه کنیم و جای پای خود را در عکس بیشتر کنیم. یا یک بطری نوشابه بیاوریم و عکس را تجارتی و قابل فروش به شرکت تولید کننده آن نوشابه کنیم. شاید یک پروانه خوش رنگ لبه لیوان قرار بدهیم و ضن نور (نور خورشید پشت لیوان در کادر) عکاسی کنیم احتمالاً چند هزار تومانی هم کاسب شدهایم نه فقط رنگ در طبیعت بلکه رنگ در اسلاید و عکس را حتماً باید بشناسید و تفاوت آنها را با یکدیگر کاملاً بدانید چند رنگ را کنار هم باید خیلی سریع و راحت مقایسه کنید برای این کار از نمونه رنگهای چاپی چاپخانهها یا شرکتهای دارویی که بصورت دو دایره گردان مقابل هم قرار داده شدهاند که تجسم شما بالا رفته و برای انتخاب رنگهای سوژه و زمینه معطل نشوید. شناخت کامل نسبت به رنگهای سرد و گرم پیدا کنید دو رنگ بسیار مهم در کنار رنگهای سیاه و سفید و نسبت مساحت آن دو با رنگ است که میتواند عکسهای جذابی بوجود بیاورد.
بعضی مواقع با یک سطح رنگی روبرو میشوید که بصورت کتیبه علاوه بر رنگ، حجم نیز در سوژه وجود دارد و شما باید صبورانه با حرکت دادن نور و تماشای کتیبه لحظه مناسب و زاویه ایدهآل نور و نوع آن را با سطح رنگی پیدا کنید. رنگهایی که در مقابل نور برق میزنند و شدیداً سفید میشوند باید از فیلتر پولار کمک بگیرید. در مورد رنگهای ترکیبی و فلزی در درس فلز اشاره خواهیم کرد. در مورد رنگهای صد در صد مات بعضی مواقع بهتر است با خیس کردن یا چرب کردن نقاطی از سوژه را براق کنید.
بعضی مواقع برای بالا بردن کنتراست شاید صلاح باشد یک خط روشن نور منعکس شده روی سطح رنگی همانند انعکاس نور غروب خورشید روی سطح دریا بوجود بیاورید شدت و زاویه تابش آن نور در رابطه با نوع رنگ شما که روشن و سرد است یا تیره و گرم فرق خواهد کرد با قدری تمرین و تماشا در کادر متوجه میشوید که کدام انعکاس از کدام زاویه با چه شدتی جذابتر است. تمرین صحنههای مصنوعی مثلاً پَـــرِ شکریرنگ شترمرغ روی زمینه لیمویی یا کرم روشن و انتخاب نور مناسب سایه دار یا مطلقاً بدون سایه. صحنه یک پر طاووس روی زمینه سیاه یا یشمی تیره باز با انتخاب نور مناسب آن و زاویه تابش نور و محل و شدت سایه آن اهمیت دارد.
نمایش رنگ سفید در عکس رنگی آسان نیست چون اگر شدت نور را زیاد کنید رنگهای دیگر پریده رنگ و آبکی خواهند شد و اگر نور را کم کنید رنگ سفید خاکستری چرک خواهد شد. این است که باید دقت کنید محاسبه نور شما در وضعیت سفید دقیق باشد. اگر یک شیئ رنگی در طبیعت و در زمستان روی برفها قرار گرفته باشد؛ زوایه تابش نور باید آنقدر مایل بتابد تا سطح سفید کادر شما بافت خود را نشان بدهد در غیر این صورت برف را نشان ندادهاید. مساحت و شدت رنگ آبی در طبیعت یا هر عکاسی دیگری سردی بوجود میاورد. اگر سردی رنگ آبی را به دلیلی در تصویر خود نمیپسندید با تیره کردن آسمان تا مرز سرمهای آنرا تغییر دهید. اگر خورشید در کادر شما وجود داشته باشد باید قدری زرد دیده شود وگرنه به اندازه کافی گرم نخواهد شد. خورشید و شنهای کویر باید قدری تیرهتر و گرمتر و زرد- قرمزتر نشان داده شوند.
سبز، رنگی آرام بخش است. شدت نور، رنگ سبز شما را از سبز چمنی تا یشمی تیره میتواند تغییر دهد حال اگر یک سوژه رنگی دیگر در کادر است (صورت- گل- آسمان- خورشید) دقت کنید به رنگ سبز مورد نظر خود برسید و طوری نور بدهید و محاسبه کنید و چاپ کنید که رنگ سبز انتخاب شده شما از بین نرود.
رنگ قرمز گرم و جذاب است و در بیشتر تصاویر شما مرکزیت نگاه را به خود جلب میکند در مساحت و شدت آن دقت کنید در بیشتر عکسهای تبلیغاتی رنگ قرمز چه به صورت سوژه و چه زمینه به شدت چشم را نزند. قرار دادن منبعی از رنگها کنار قرمز بالاترین کنتراستهای زیبای تصویری را بوجود میآورد. در کنار یا همراه فرمها نیز کمک زیادی به جذابیت تصویر میکند.
منبع :http://photoalefbe.persianblog.ir/post/20